Mapa skarbów warszawskiej architektury

Jakub Szczęsny

Warszawa to archipelag wysp, które łączy i dzieli wszechogarniająca infrastruktura drogowa i kolejowa, nieskoordynowane połacie parkingów i na wpół dzikich terenów zielonych.

Nie oferuje ona eleganckiej ciągłości, jak wiele europejskich stolic. Znajdziemy tu pozostałości kolejnych porządków architektonicznych, na których wyrastały nowe, często zupełnie ignorujące przeszłość. Mieszkańcy miasta mogą albo nienawidzić Warszawę, jako miejsce po prostu funkcjonalne i brzydkie, albo wybrać sobie ulubione jej skrawki na Żoliborzu, Mokotowie, czy Saskiej Kępie, lub uznać, że jest ona dynamicznie zmieniającym się tworem, którego akceptacja, a nawet polubienie wymaga poznania historii.

W wypadku naszej mapy wyszliśmy z tego trzeciego założenia, bo w końcu każdy, kto zwiedza polską stolicę staje się świadkiem jakiegoś konkretnego momentu w owej przemianie, a naszym celem jest pomoc w jej zrozumieniu.

Dlatego też nasza mapa nie składa się z listy najnowszych realizacji, ani nawet wielkobudżetowych „hitów“. Włączyliśmy do niej zarówno różne budynki, zespoły i tereny zielone, które właśnie zostały zbudowane, jak i to, co się zadziało przed laty i ma wyraz anegdotyczny. Również to, co ma dopiero nastąpić, bo w końcu nic tak nie rozpala wyobraźni, jak wyimaginowanie sobie czegoś, o czym mamy jedynie mgliste pojęcie!



Nowa stolica

Centrum Praskie Koneser

Ząbkowska 27/31
Juvenes Projekt, ARE, Bulanda, Mucha Architekci, 2018

Pierwszy na taką skalę warszawski zespół typu „mixed use”, w którym łączą się funkcje mieszkaniowa, biznesowa, handlowa i kulturalna. Są też świetnej jakości przestrzenie zewnętrzne i kryte galerie.

Deweloperowi i architektom udało się kulturalnie pogodzić wprowadzenie nowej tkanki z wymaganiami konserwatorskimi, dotyczącymi rewitalizacji części budynków po fabryce wódek Koneser. Znajdziemy tu też budynek Google for Startups, przestrzenie warsztatowe i trzy muzea.


Warszawskie klasyki

Ursynów Południowy

Ursynów Południowy
L. Borawski, A. Szkop, J. Szczepanik Dzikowski, A. Fabierkiewicz, M. Budzyński, Piotr Wicha, 1976

Dla ludzi z zewnątrz Ursynów był trudnym do zrozumienia labiryntem krętych pieszych alejek, znajdujących się pod ulicami przejazdów dla rowerzystów i meandrujących pośród drzew i pagórków bloków.

W zamyśle autorów osiedle miało dać czterdziestu tysiącom mieszkańców jak najlepsze warunki do życia dzięki zmiennej skali budynków, nowej topografii, prywatnym ogródkom przydomowym i wzorowej infrastrukturze.

Pionierski projekt przeczący mechanicznemu planowaniu doby PRL-u, ale też modernistycznym ideałom, stał się świadectwem polskiej transformacji od lat 70. po dzień dzisiejszy.


Warszawa jutra

Warszawska Dzielnica Społeczna

Górczewska
BBGK

Przepis na osiedle idealne od BBGK to inkluzywna, zróżnicowana i wielopokoleniowa struktura społeczna działająca w doskonale zaprojektowanej przestrzeni.

WDS to przykład planowania, które nie tworzy kolejnych grodzonych osiedli, lecz wzmacnia więzi społeczne mieszkańców bez względu na status materialny i potrzeby kulturowe.


Warszawa niekonwencjonalna

Pawilon Zodiak

Pasaż „Wiecha” 4
Mateusz Świętorzecki, Kalata Architekci, 2018

Neon, pergola i mozaika zniknęły z pasażu, na szczęście tylko na chwilę, by powrócić w nowej odsłonie. Zespół gastronomiczny „Zodiak”, autorstwa Jana Bogusławskiego i Bohdana Gniewiewskiego z 1968 roku przekształcono w Warszawski Pawilon Architektury, gdzie nowa mozaika i neon znów błyszczą, przyciągając warszawiaków złaknionych edukacji na temat architektury i urbanistyki.